Rewolucja niebieska. Powieść o Mikołaju Koperniku

Kiedy Luther Dunphy morduje lekarza wykonującego zabiegi przerywania ciąży w małym miasteczku na Środkowym Zachodzie Stanów Zjednoczonych, uważa, że działa z woli bożej. Sprawca jest gorliwym ewangelikiem, żołnierzem antyaborcyjnej Armii Boga. Jego ofiara, August Voorhees – bojownikiem o prawa reprodukcyjne kobiet, idealistycznym, choć skupionym na sobie. Zbrodnia pozbawia ojców dwie rodziny: zamożnych i wyedukowanych Voorheesesów, stroniących od religii i opowiadających się po stronie pro-choice, ale i Dunphych – ich przeciwieństwo w każdym calu. Córki ofiary i sprawcy – Naomi i Dawn – nienawidzą się od pierwszego wejrzenia. A jednak ich losy, zdeterminowane przez tragiczne wydarzenie, są splątane na zawsze. W tym poruszającym, doskonale nakreślonym portrecie rodzinnym Joyce Carol Oates z empatią analizuje perspektywy obu rodzin i stara się diagnozować przyczyny trwałego, nierozwiązywalnego rozłamu w amerykańskim społeczeństwie.

Przodownictwo pracy w PRL-u to temat niemal zupełnie zapomniany. Starsze pokolenia mogą jeszcze kojarzyć go ze słynnym niegdyś filmem Andrzeja Wajdy "Człowiek z marmuru". Młodsi - już z niczym. A przecież to historia bardzo daleka od banału, przepełniona heroizmem i ludzkimi dramatami, obrazująca doskonale grozę stalinizmu i komunistyczną utopię. W trudnej powojennej rzeczywistości tysiące robotników uwierzyło w obietnicę lepszego, socjalistycznego jutra i zaangażowało się bez reszty w masowy ruch współzawodnictwa pracy. W wyścigowym tempie wznosili domy i wydobywali węgiel, bijąc kolejne rekordy, wyrażane w setkach procent tak zwanej normy. Pracowali w błysku fleszy i przy aplauzie propagandy, patrzyli ze zdjęć w gazetach i ogromnych portretów, nazwiska najsławniejszych górników, murarzy czy stoczniowców znała cała Polska. Jednak opowieść o ludzkiej determinacji, poświęceniu i komunistycznej mitologii jest w swoim najgłębszym wymiarze uniwersalną historią, mówiącą o śmierci idei. Entuzjazm ludzi został przez władze kompletnie zmarnowany, a podwyższanie norm aż do absurdu przerodziło współzawodnictwo w prawdziwy koszmar. Przodownictwo pracy stało się symbolem stalinowskiej przemocy, a przodownicy - wrogami społeczeństwa, które nie chciało pracować do upadłego, ale po prostu żyć. Trudno uwierzyć, ale ruch w skarlałej i zupełnie pozbawionej znaczenia formie przetrwał właściwie do końca PRL-u, a przodownikami pracy były nawet tak ważne dla naszej historii osoby jak Anna Walentynowicz. Ostatecznie przeminął wraz z ustrojem. Jednak nawet dziś, kompletnie zapomniany, niesie ze sobą ważną treść - przestrogę z odległej przeszłości, aktualną w każdym miejscu i każdym czasie. Andrzej Janikowski jest niezależnym dziennikarzem i pisarzem. Współpracował z licznymi czasopismami. Jest autorem thrillera "Wiwisekcja zbrodni".

Mogła cieszyć się swoim pięknym, doskonałym światem jeszcze przez chwilę. Bo wkrótce wszystko, co posiadała, będzie należeć do mnie”. Miałam plan, dzięki któremu zamierzałam wydostać się z friendzonu. Krok pierwszy: Zakraść się do pokoju Reeda Krok drugi: Przespać się z nim. Kiedy jednak rozbłysło światło, nie ujrzałam znajomych niebieskich oczu, tylko ciemne, rozgniewane i pełne demonów. I należały do znacznie starszego brata Reeda. Cztery lata później Nash Prescott nie jest już gniewnym synem pracowników naszego domu. A ja nie jestem uwielbianą przez miasto księżniczką. Mam dwadzieścia jeden lat, jestem spłukana i potrzebuję pracy. On ma trzydzieści dwa, jest miliarderem i szuka zemsty. Kogo obchodzi, że moja rodzina zniszczyła jego? Kogo obchodzi, że patrzy na mnie z czystą pogardą? Kogo obchodzi, że każde zadanie, które mi zleca, ma być dla mnie torturą? Liczy się tylko to, że potrzebuję pieniędzy. Nic więcej. Będę w milczeniu znosić jego okrucieństwo, wiedząc, że jest tylko jedna rzecz, której pragnie bardziej niż zemsta… Ja.

Eustachy Rylski jest nazywany alchemikiem słowa oraz mistrzem języka i wirtuozem ukrytych sensów. Sam wyznaje skromnie: „Mam stuprocentową pewność, że swoją twórczością nie rozsupłam tajemnicy istnienia. Od czasu do czasu jednak próbuje”. Każda z opowiedzianych przez niego historii przybliża nas do tej tajemnicy bardziej i choć na chwilę zatrzymuje w zachwycie. Zbiór Wyspa to cztery opowieści połączone jednym motywem w tle – morzem. Bohaterowie - dziewczyna z prowincji szukająca szczęścia, niepokorny ksiądz-playboy, sędziwy pisarz czy enigmatyczny wczasowicz - postawieni w niecodziennych, często ekstremalnych sytuacjach, muszą stawić czoła rzeczywistości i własnym charakterom. Snując opowieść o konkretnych ludziach, autor przygląda się naszym oczekiwaniom wobec świata i próbuje uchwycić rozdźwięk między tym, co myślimy i czujemy, a tym, co ostatecznie czynimy i mówimy.

W siedemsetną rocznicę śmierci Dante Alighieriego, najsłynniejszego włoskiego poety, popularny włoski historyk, Allesandro Barbero, postanawia wziąć pod lupę wszystkie związane z Dantem fakty i ułożyć je w najbardziej kompletną z dotychczasowych biografii. Jedna z najważniejszych książek roku we Włoszech, sprzedana w kilkuset tysiącach egzemplarzy. Autor przedstawia życie Dantego na tle jego epoki oraz wydarzeń historycznych, które pośrednio lub bezpośrednio dotyczyły poety. Znajdziemy tutaj sceny batalistyczne, nieszczęśliwą miłość, dworskie intrygi I, co najważniejsze, opis warsztatu poetyckiego oraz proces powstawania jednego z najważniejszych poematów w historii - "Boskiej komedii". Autor książki zostawia czytelnikowi sporo miejsca do stawiania hipotez, a świetne tłumaczenie Krzysztofa Żaboklickiego sprawia, że polski czytelnik nic a nic nie traci z biografii, którą czyta się nie mniej płynnie niż dobrą obyczajówkę.

W marcową noc do domu krawca Wawrzyńca Wilamowskiego i jego żony nieoczekiwanie trafia dziecko. Dzieje się to akurat kiedy Rozalia podczas karmienia kilkudniowej Nastki zasypia i przydusza niemowlę. Podrzutek szybko więc zajmuje miejsce dziewczynki i przyjmuje jej drugie imię - Franciszka. Posłaniec, który zostawia noworodka Wawrzyńcowi, mówi tylko tyle, że to mała Wilamowska. Czy jest córką Wawrzyńca, czy jego nastoletniego syna - nie wiadomo. A odnalezienie matki dziecka okazuje się bardzo trudne. Czy prawda ujrzy światło dzienne? Porywająca, wciągająca saga o tajemnicach, romansach, skandalach, a także szantażach. Bohaterowie uwikłani w historię, wiszące w powietrzu widmo wojny, a w tle miasteczko Lidzbark leżące na pograniczu dwóch światów: byłego zaboru pruskiego i rosyjskiego. Mimo to toczy się tu zwyczajne życie, w którym dziewczęta marzą o miłości, chłopcy szukają przygód, a dojrzali mężczyźni rozprawiają o polityce. Jak ułożą się losy tej rodziny splątane z wydarzeniami międzywojnia i początkiem drugiej wojny światowej?

“Agonia. Lekarze i pacjenci w stanie krytycznym” to reportaż o absurdach toczących polską służbę zdrowia. Lekarze, ratownicy i personel medyczny opowiadają o tym, jak wygląda codzienna walka o ludzkie życie i jak bardzo system ją utrudnia. System ochrony zdrowia w Polsce kuleje, wiedzą o tym wszyscy. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo. Z jednej strony ograniczone środki, z drugiej zaś ogromne potrzeby. Potrzeba personelu, sprzętu, leków. Ratowanie ludzkiego życia to ogromna odpowiedzialność. To praca pod nieustanną presją. A tymczasem co dostaje za nią ratownik medyczny? 2240,00 zł (dwa tysiące dwieście czterdzieści złotych, zero groszy). Oto wypłata za ponad 80 interwencji w miesiącu, w tym wyjazdy do czterech ciężkich wypadków samochodowych, pięć reanimacji i cztery osoby własnoręcznie skradzione śmierci. Paragon na ludzkie życie opiewa w Polsce na 14 złotych netto za godzinę. Na kartach tej książki ratownicy medyczni, lekarze, lekarze rezydenci, pielęgniarki, transplantolodzy, funkcjonariusze służby więziennej oraz sami pacjenci opowiadają o absurdach służby zdrowia. Mówią o realiach rodem z jakiegoś chorego filmu. Filmu, w którym przyszło im grać drugoplanową rolę. Bo rola pierwszoplanowa przypada tu systemowi. Dlatego bohaterowie “Agonii” oprócz tego, że codziennie ratują ludzkie życie, nieustannie starają się łatać systemowe luki. Robią to niekiedy naginając lub wręcz łamiąc obowiązujące zasady, ale prawda jest taka, że w tej walce priorytetem jest ludzkie życie.

John Malone – znakomity popularyzator nauki – w barwny i przystępny sposób przedstawia najbardziej przekonujące ze znanych dzisiaj wyjaśnień niewytłumaczalnych zjawisk i zdarzeń, tych znanych od starożytności i tych odkrytych ostatnio. Ile lat ma Wszechświat? Jak to możliwe, że jest młodszy niż jego najstarsze gwiazdy? Jak zaczęło się życie na Ziemi? Czy spadło z kosmosu w kawałku skały? Czy wnętrze Ziemi jest puste? Czy czarne dziury niszczą wszystko, co do nich wpada? Czy też są przejściem do innego wszechświata? Co ma wspólnego zachowanie kotów z trzęsieniami ziemi? Jakie są przyczyny epok lodowcowych i czy właśnie ma nastąpić kolejna? Czy dinozaury były ciepłokrwiste? I czy to może wyjaśnić wiele tajemnic dotyczących ewolucji? Jak uczymy się mówić? Jak ptaki znajdują drogę, migrując przez 10 000 kilometrów? Czy kolory istnieją naprawdę, czy tylko tkwią w naszych głowach? Jaki będzie koniec Wszechświata? Uczeni uważali zawsze, że ich zadaniem jest zrozumienie świata i odkrywanie jego tajemnic. W XIX wieku nawet wśród nich zapanowało przekonanie, że odkryto już wszystko, co było do odkrycia. I nagle pierwsze pięć lat następnego stulecia zadało kłam temu twierdzeniu: ludzie wznieśli się nad Ziemię w napędzanej silnikiem maszynie latającej, a Einstein otworzył drzwi do niewidzialnego Wszechświata. Mimo nadzwyczajnego postępu nauki w ostatnich stu latach wiele ważnych pytań wciąż pozostaje bez odpowiedzi. John Malone w swojej książce nie stawia kropki nad „i”, bo po prostu nauka do dziś nie rozwiązała tych zagadek.