Sanitariuszka Dora. Nie było czasu na strach

Zdobywca nagrody im. Ortegi y Gasseta 2016 oraz nagrody im. Gabriela Garcíi MárquezaJedna z 10 najlepszych książek Non fiction w 2018 wg hiszpańskojęzycznej edycji The New York Times„Prawdziwe społeczne czy środowiskowe konflikty nie toczą się gdzieś na zewnątrz, na zablokowanych szosach i w wielotysięcznych marszach, one zaczynają się w naszym wnętrzu, w tym, co jedni nazywają duszą, a inni sumieniem.”Powróciwszy do swoich indiańskich korzeni Edwin Chota zwalcza nielegalny wyrąb drzew na terenach amazońskiej wspólnoty Saweto, co przypłaca śmiercią z rąk handlarzy. Máxima Acuna, która uprawia rolę i chowa zwierzęta w andyjskiej Cajamarce, nie zamierza opuszczać swojej ziemi mimo nacisków ze strony górniczego przedsiębiorstwa Conga, poszukującego złota na okolicznych terenach. Jedenastoletni Osman Cunachí, cały umazany ropą naftową, pojawia się na zdjęciu, które obiega cały świat zwracając uwagę opinii publicznej na osadę Nazareth, gdzie doszło do zanieczyszczenia rzeki, w której pływali i łowili ryby Indianie Aguarunowie.Napisane z dziennikarskim rygorem i literackim wyczuciem reportaże Josepha Zárate – laureata nagród im. Ortegi y Gasseta w 2016 oraz Gabriela Garcíi Márqueza w 2018 – nie tylko dążą do ujawnienia społecznych, ekonomicznych, politycznych i środowiskowych wojen toczących się w kraju. Pokazują także osobiste, psychologiczne i emocjonalne wojny, jakie rozpętują się w umysłach mężczyzn i kobiet, którzy w zmieniających się warunkach chcą bronić swoich ziem, tradycji i tożsamości, i zachować je. Na co jesteśmy gotowi – jako jednostki i społeczeństwa – w imię tego, co nazywamy „postępem”?

Wojna na Ukrainie to niewątpliwie ogromna zbrodnia, która dotyka nie tylko żołnierzy, ale także zwykłych mieszkańców tego kraju. Powstało już wiele reportaży ukazujących nam obraz tego przejmującego konfliktu zbrojnego. Jednym z nich jest dzieło zatytułowane "Siostry Nadziei" autorstwa Agaty Puścikowskiej. Dzieło to nosi podtytuł "Nieznane historie bohaterskich kobiet walczących na Ukrainie" i opowiada historie sióstr zakonnych, które - mimo że mogły opuścić ten kraj w poszukiwaniu pomocy - począwszy od 24 lutego 2022, dzielnie walczą o zachowanie człowieczeństwa w piekle, jakie zgotowali im Rosjanie. Kobiety zajmują się organizacją pomocy humanitarnej, opatrują rannych żołnierzy oraz zapewniają schronienie ludziom, którzy uciekają przed wojną. Opiekują się także sierotami oraz wspierają duchowo walczących żołnierzy oraz cywilów. Książka ta to przejmujące świadectwo wojny, widziane oczyma zwykłych ludzi, którzy ryzykują własne zdrowie oraz życie, aby nieść pomoc innym.

Zakład karny dla kobiet w São Paolo to świat w miniaturze. Jest tu rynek pracy, handel, są problemy mieszkaniowe. Jest moda i zmieniające się trendy w wystroju wnętrz. Są sojusznicy i wrogowie. Są zasady, których trzeba przestrzegać, jeśli chce się przeżyć. Jest hierarchia i wewnętrzny system sądowniczy. Oczywiście są też strażniczki, ale tylko gościnnie, więc nie mają wiele do powiedzenia. Jest tu miejsce na miłość – większość osadzonych nawiązuje relacje uczuciowe i erotyczne z innymi więźniarkami. Jest też samotność. Odwiedzający to rzadkość, świat zewnętrzny szybko zapomina o skazanych kobietach. Najwięcej jest tęsknoty, zwłaszcza za dziećmi, które zostają po drugiej stronie albo urodzone w więzieniu, po kilku miesiącach zgodnie z przepisami są odbierane matkom. Więźniarki to ostatnia część trylogii więziennej Drauzio Varelli. Autor, który przez wiele lat pracował charytatywnie w zakładach karnych jako lekarz, nie tylko barwnie i szczegółowo opisuje ten niezwykły świat, ale bada też, co sprawiło, że jego podopieczne znalazły się za kratami. Gwałty, morderstwa, kradzieże, handel narkotykami – większość tych przestępstw jest popełniana z biedy, beznadziei, pragnienia poprawy swojego losu. To smutny paradoks, ale niektóre bohaterki tej opowieści dopiero za murami więzienia znajdują bezpieczną przystań.

Obecnie Andriej Płatonow jest stawiany na równi z twórcami takimi jak Tołstoj, Czechow, Szołochow oraz Bułhakow. W czasach, w których pisał swoje książki, nie mógł jednak zdobyć uznania ze względów na pobudki polityczne. Sam Stalin zabronił ich publikacji. Jego powieści są wywrotowe, ponure, prześmiewcze i bezlitosne wobec aparatu władzy oraz dogmatów. "Dół" został ukończony w 1930 roku, lecz opublikowano go w czasopiśmie emigracyjnym dopiero prawie 30 lat później. Wcześniej ta wybitna książka była znana jedynie z odpisów. "Dół" jest antyutopijną opowieścią skupiającą się na budowie domu mającym stanowić fundament świetlanej przyszłości. Nie wszystko idzie jednak zgodnie z planem. Proces budowy zatrzymuje się na wykopaniu dziury w ziemi. Nadzieja na lepszą przyszłość umiera, a sami kopacze odczuwają bezsens podejmowanych czynności. Świat zawładnięty ideologią planu pięcioletniego i kolektywizacji jest przedstawiony w sposób karykaturalny, a nowomowa sprowadzona do poziomu bełkotu. Osiągnięciem Płatonowa jest napisanie jednego z najbardziej wnikliwych opisów totalitaryzmu i bezlitosne ukazanie okrucieństwa systemu z początku mającego stanowić wybawienie. Autor obnaża groteskowość działań podejmowanych przez władzę - to właśnie z tego powodu Stalin zakazał publikacji jego powieści. "Dół" Andrieja Płatonowa został opatrzony wstępem Andrzeja Stasiuka i posłowiem Adama Pomorskiego. Nowy przekład nadaje powieści jeszcze lepszą jakość. Pomorski, tłumacząc ją, korzystał z najbardziej wiarygodnej wersji powieści wydanej w 2000 roku przez Rosyjską Akademię Nauk. Dzięki temu czytelnicy będą mogli doświadczyć w jak najdokładniejszy sposób emocji, które starał się przekazać oryginalny autor.

Poruszająca historia prostej, naiwnej dziewczyny, Toni, która z bardzo niejasnych powodów zostaje zatrzymana przez UB. Po absurdalnym oskarżeniu o bycie dywersantką, przyjdzie jej spędzić na Rakowieckiej pięć długich lat, podczas których walczyć będzie nie tylko o swoje życie, ale – przede wszystkim – o swoją godność. Bardzo realistyczne opisy więziennej rzeczywistości oraz zbrodniczych metod, jakimi

Nawet potwory potrzebują spokoju. Nawet one potrzebują osoby, która pragnie słuchać – usłyszeć – abyśmy któregoś dnia mogli znaleźć słowa, którą są czymś więcej niż tylko pustymi frazesami. Może wtedy uda nam się powstrzymać ludzi takich jak ja od przyjścia na świat. Mężczyzna osadzony w więzieniu o zaostrzonym rygorze na oddziale dla skazanych na śmierć. Jego jedyną ucieczką od

Gálgahraun, ponure lawowisko na obrzeżach Rejkiawiku. Niegdyś miejsce egzekucji, dziś - atrakcja turystyczna. Aż do tego poranka, kiedy znaleziono tam wiszącego mężczyznę. Gwóźdź wbity w jego klatkę piersiową dowodzi, że to nie było samobójstwo, choć z przyczepionej nim wiadomości został tylko skrawek papieru. Gdy policja udaje się do mieszkania mężczyzny, okazuje się, że sprawa zamordowanego to nie jedyna zagadka, jaką mają do rozwiązania: w środku został czteroletni chłopiec. Wygląda na to, że nie ma żadnego związku z ofiarą, ale jego rysunki wskazują na to, że był świadkiem czegoś strasznego. Detektyw Huldar rozpoczyna polowanie na zabójcę, a psycholog dziecięca Freya szuka rodziców chłopca. Kolejne elementy powoli tworzą mroczną układankę: historię przemocy, przywilejów i zemsty.