Dzieciństwo w pasiakach

Gdańska policja otrzymuje zgłoszenie o grupie błąkających się po ulicy dzieci w identycznych ubraniach. Okazuje się, że wszystkie były od dawna poszukiwane, ale poza tym nic ich nie łączy - są w różnym wieku, zaginęły w różnym czasie, w różnych miejscach i w różnych okolicznościach, które wciąż pozostają dla policji nierozwiązaną zagadką. Dzieci zgodnie twierdzą, że od czasu porwania nic nie pamiętają. Początkowa euforia rodziców powoli zmienia się w podejrzliwość i nieufność wobec odzyskanych dzieci - zmienionych, zupełnie nieprzypominających niewinnych pociech sprzed lat. Wkrótce wyłania się kolejna okoliczność: wszystkie panicznie boją się ciemności.

Lato 1918 roku. W podzielonej miedzy trzech zaborców Polsce narodziła się nadzieja. Nareszcie, po 123 latach niewoli, ludzie zaczęli wierzyć, że być może uda się im odzyskać niepodległość. W tym czasie na terenie Europy działa wiele organizacji konspiracyjnych, a losy całego narodu spoczywały w dłoniach jednostek. Mało kto jednak mówił o tym, jaki okrutny los czekał tych młodych idealistów. Kanonier Józef Jęczkowiak, odpowiedział na wezwanie organizacji konspiracyjnej, choć groziła mu za to śmierć. Zdezerterował z armii niemieckiej, a następnie przez Francję, Belgię i Rzeszę przedostał się z narażeniem życia do rodzimej Wielkopolski. Pilot Franciszek Jach, weteran walk powietrznych w Szampanii, postanowił wcielić w życie szalony plan, w wyniku którego może dojść do stworzenia polskich sił powietrznych. Z kolei ranny pod Verdun Zbigniew Kaczmarek nawet w najśmielszych snach nie podejrzewał, że w wolnym od Niemców Poznaniu przyjdzie mu piastować funkcję komisarza Policji Państwowej. Tamtego roku wszystko zależało od myśli i działań jednostek. Zwykły szeregowiec mógł zmienić bieg historii. Bohaterstwo mieszało się z brawurą, a szlachetność z bezwzględnością, zaś dokonane wtedy wybory na zawsze zmieniły tych młodych ludzi w wolnych Polaków.

Socjalizm był najambitniejszą próbą, jaką podjął człowiek, by zastąpić religię doktryną powołującą się na podstawy ?naukowe?. Każde fiasko w wysiłkach stworzenia społeczeństwa dobrobytu lub wychowania ?Nowego Człowieka? inspirowało kolejne poszukiwania drogi do ziemi obiecanej: rewolucję, komuny, socjaldemokrację, komunizm, faszyzm, socjalizm arabski, socjalizm afrykański. Żadna z tych dróg nie okazała się skuteczna, a niektóre pochłonęły oszałamiające żniwo istnień ludzkich. Wreszcie, po dwóch wiekach pobożnych życzeń i gorzkich rozczarowań, socjalizm implodował wśród dekadenckiego dramatu upadających murów i walących się reżimów. Był to zdumiewający finał, lecz później działy się rzeczy nie mniej zdumiewające. Po kilkudziesięcioletniej przerwie odezwały się nowe głosy, jakby nieświadome tego wszystkiego, co było przed nimi, nawołując, aby spróbować na nowo. Joshua Muravchik podąża śladem pościgu za tym widmem, przedstawiając szkice biograficzne myślicieli i przywódców, którzy rozwinęli teorię...