Gdyby nie czerń

WIELKI POWRÓT AUTORA "KAPUŚCIŃSKI NON-FICTION" O miłości nieuleczalnej i o małostkowym, okrutnym odrzuceniu. O obcości i bezdomności, w której trzeba się zadomowić, gdy cię z domu wypędzają, a tam, gdzie przyjmują, nie czujesz się u siebie. O antykomunizmie w Polsce po 1989 roku, który pozbawił nas wrażliwości na inne doświadczenie i utrudnił nam dostęp do samowiedzy. O decyzjach, które po latach wydają się błędne, lecz w chwili ich podejmowania wcale takie nie były. O pisaniu opowieści o czyimś życiu. O kimś, kto przez całe życie uciekał przed plagą nacjonalizmu, a ta ścigała go do końca. O kimś, kto nie przynależał, nie pasował do żadnej sitwy, koterii, szkoły ani klanu – tak bardzo, że budził podejrzenia o pychę. O krytyku niesprawiedliwego ładu, który mimo pesymizmu na krótką metę wierzył, że na dłuższą mamy szanse.

Książka, która stała się legendą, a jej bohater symbolem prostaka i ignoranta bezwzględnie pnącego się na wyżyny społeczne. Niezwykle odważna i celna satyra na skorumpowane i cyniczne warszawskie elity końca lat dwudziestych XX wieku. Nikodem Dyzma, bezrobotny urzędnik pocztowy z prowincji, przybywa do Warszawy w poszukiwaniu pracy. Zrządzeniem losu znajduje na ulicy zaproszenie na raut dla osób z wyższych sfer. Omyłkowo uznany za ważnego gościa, zostaje wpuszczony do środka, gdzie daje pokaz obcesowego zachowania. Przynosi mu to nie tylko poklask i uznanie zebranego towarzystwa, ale i otwiera drzwi do oszałamiającej kariery.

Tę powieść powinno się spalić. Nie czytaj jej. Odłóż z powrotem na półkę. Jest zbyt rozpasana, perwersyjna i wyuzdana. Mario Vargas Llosa musiał pisać tę książkę z uśmieszkiem wyrafi nowanego oszusta, którego nic tak nie cieszy jak naciąganie czytelnika. W samym środku gęstego od namiętnych uniesień małżeńskiego życia don Rigoberta i doñi Lukrecji tkwi niewinne pacholę. Mały Fonsito, syn z pierwszego małżeństwa don Rigoberta, nie ma co konkurować o względy ojca z piękną kobietą o ponętnych kształtach, jakimi natura hojnie obdarzyła szczęśliwą żonę. Niewinność dziecka tłamszona jest przez moralną rozwiązłość rodziców. A może dziecko wcale nie jest dzieckiem, a niewinność ma zbyt wiele wspólnego z rozwiązłością? Kto tu właściwie jest krętaczem? Fonsito, Rigoberto, Lukrecja czy Mario Vargas Llosa? Może jednak czytelnik, skoro sięga po powieść, której nie powinien czytać? Ciotka Julia i skryba to czysta rozpusta, ale Pochwała macochy… Nie, nie czytaj tej książki!

Minęło pół roku, odkąd Deka uwolniła boginie w prastarym królestwie Otery i odkryła, kim naprawdę jest… Jednak w królestwie trwa wojna, zaś prawdziwa walka dopiero się rozpoczęła. Albowiem w Oterze rośnie mroczna siła – nieznająca litości moc, którą Deka wraz ze swoją armią muszą powstrzymać. Tymczasem skrywane tajemnice mogą zniszczyć wszystko, co Deka kiedykolwiek znała. Jej dary się zmieniają, a ona sama musi odkryć prawdę o tym, czy jest w stanie ocalić Oterę… czy też może doprowadzić do jej całkowitej zagłady.

Bastian i Johann mieszkają w tym samym domu, kupionym dawno temu przez pradziadka Bastiana. W pobliżu domu znajduje się studnia, w której według legendy zginął Bazyliszek. Pewnego razu podczas zabawy w chowanego Bastian, jego siostra Teresa i Johann nie tylko odkrywają w piwnicy pozostałości rzymskiej willi, ale słyszą niepokojące odgłosy. Zabawa szybko przeradza się w fascynującą, ale też przyprawiającą o gęsią skórkę przygodę. Ze swojego odkrycia zwierzają się pradziadkowi. Wkrótce pradziadek znika, a chłopcy odkrywają w jego mieszkaniu dzienniki z podróży, a w nich zdjęcie i zapiski o tym, że chimery istnieją i mieszkają w Andach. Są pewni, że dziadek spotkał przed laty Bazyliszka i być może jest teraz w niebezpieczeństwie. Uzbrojeni w lustro schodzą do piwnicy, gdzie odkrywają zastygłe postacie. Przeżywają chwile prawdziwej grozy. Czy chłopcy spotkają Bazyliszka? Czy odnajdą dziadka? Wciągająca i trzymająca w napięciu opowieść, której wartka akcja toczy się w szaleńczym tempie. Pełnokrwiści i budzący sympatię bohaterowie, z którymi można się identyfikować, pradziadek, jakiego każdy chciałby mieć, nienachalnie wplecione elementy edukacyjne – trochę historii, trochę legend – wszystko to sprawia, że książkę czyta się jednym tchem.

Troje dzieci przychodzi na świat w najdłuższym dniu roku – Mieszko, młodszy syn piastowskiego władcy; Trzebor, pierworodny potomek wodza Wiślan i córka normandzkiej niewolnicy, mającej królewskie korzenie. Ta niezwykła trójka może odcisnąć piętno na losach całej słowiańszczyzny zachodniej i nie tylko, lecz aby to osiągnąć, każde z nich będzie musiało walczyć, nie zważając na ryzyko. Czy prasłowiańskie bóstwa przyjdą im z pomocą? Jaką drogę obiorą włodarze Słowian? Czy zdołają zachować niezależność? Czy też ugną karki przed potęgą bardziej rozwiniętych sąsiadów?

Wszystko co mamy, to te dni. Może zapamiętamy je jako szczęśliwe. Jana, etnolożka z Kijowa, przyjeżdża w rodzinne strony, by badać ludowe wróżby. Z dala od YouTube’a i Tindera szybko zostaje wciągnięta w szalone życie wsi. Najbliżsi sąsiedzi stają się dla niej jak rodzina, a tajemniczy Maksym przyciąga Janę z niewytłumaczalną siłą. Czy to wpływ wiary w magiczną moc maku rozsypanego na progu, czy niepewnych czasów? Wróżby to rzecz zimowa to opowieść o kruchości i sile życia. O niepewności, która sprawia, że stajemy się bardziej prawdziwi. I o tym, że gdy kończy się świat, kochamy najmocniej. Kuzniecowa pisze pięknie i mądrze. Pełna nadziei, ciepła, nieoczywista, do głębi ludzka powieść o tym, że wróżymy dalej, nawet kiedy wróżby się nie sprawdzają. Maciej Marcisz Przeczytałam tę książkę w jeden dzień, a w nocy śnili mi się bohaterowie: poszukująca inspiracji etnograficznych Jana, szalony lekarz Roman, jego syn artysta Maksym i ich bliscy. Siedziałam z nimi przy stole, uczestniczyłam w ich rozmowach i czułam to ciepło, jakie mogą dać tylko inni w ludzie – gdy świat pogrążony jest w mroku i mrozie, generator prądu nie działa, a wojna podchodzi pod okna. Wróżby to rzecz zimowa Eugenii Kuzniecowej to kameralna opowieść o trwaniu, przemijaniu i niepoddawalności, pełna abstrakcyjnego poczucia humoru. Sabina Jakubowska, autorka Akuszerek Rodziny, jak i narodu, się nie wybiera, ale poczucie silnej więzi – bez względu na różnice – pomaga udźwignąć każdą sytuację i daje nadzieję na lepszą przyszłość. Nawet jeśli ta nadzieja jest podszyta magicznym myśleniem. Może to sposób Kuzniecowej na przetrwanie. Rozsypać mak wokół domu, jak to robi przesądna Luba, i głośno się śmiać, by zagłuszyć lęki czające się na każdym rogu. Maria Fredro-Smoleńska, „Vogue Polska”

Szesnastoletnia Deka musi przejść Rytuał Czystości, który zadecyduje, czy zostanie prawowitą członkinią swojej wioski. Świadoma, że wyróżnia się wśród innych, Deka modli się, aby jej krew była czerwona, a ona wreszcie mogła poczuć, że gdzieś przynależy. Kiedy jednak podczas Rytuału jej krew staje się złota, Deka wie, że za nieczystość poniesienie konsekwencje gorsze niż śmierć. Z wybawieniem przychodzi tajemnicza kobieta, która proponuje Dece przyłączenie się do grupy dziewcząt takich jak ona – armii walczącej dla cesarza. Świadoma niebezpieczeństw, które czyhają, Deka ponad wszystko pragnie akceptacji, dlatego postanawia porzucić to, co dotychczas znała. Kiedy dociera do stolicy, aby przygotowywać się do największej bitwy swojego życia, odkrywa, że otoczone wielkimi murami miasto skrywa wiele niespodzianek. Nikt i nic nie jest tym, czym się wydaje. Nawet sama Deka.