Wyobraź to sobie!

Walka o prawa kobiet w Polsce trwa codziennie. Patriarchat doprowadził do skrajnego pozbawiania wolności kobiecej części społeczeństwa - sytuacja Polek przedstawia się pod tym względem o wiele gorzej niż w przypadku większości innych krajów w Europie. W momencie, kiedy ważą się losy polskich kobiet, warto sięgnąć po jedną z najważniejszych pozycji literackich polskiego feminizmu - "Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym" Agnieszki Graff. Nowe wydanie książki, której pierwsza wersja ukazała się 20 lat temu, wzbogacone jest o kilka nowych esejów autorki. Przewodnik po feminizmie, który cały czas jeszcze jest nam potrzebny, pojawia się w bardzo ważnym momencie dla Polek, walczących z coraz bardziej ograniczającym je rządem. W chwili, gdy aborcja jest już właściwie nielegalna, a religijny fanatyzm ma się bardzo dobrze, ten feministyczny podręcznik rozkłada działanie patriarchatu na czynniki pierwsze oraz pokazuje szkodliwość, niesprawiedliwość i nadużycia, jakie niesie za sobą. Poprzez opisanie sytuacji Polek od 1989 roku autorka pokazuje, jak istotny jest feminizm i ile jeszcze jest do zrobienia w kwestii praw kobiet.

Lata 90. w Polsce to jedna z najciekawszych dekad ubiegłego stulecia. Z jednej strony dziki kapitalizm i szybki awans społeczny, z drugiej zachłyśnięcie się zachodnim stylem życia i rosnące bezrobocie. Czy nasz sentyment do tej dekady jest uzasadniony? I czy na pewno pamiętamy, jak wyglądała naprawdę? Zbiór reportaży Michała Matysa i Piotra Lipińskiego z lat 90. jak soczewka skupia w sobie największe kurioza tego dziesięciolecia. Odkurzacze Rainbow i zachodnie teleturnieje. Sądowe teczki pękające od pocztowych potwierdzeń odbioru i kioski pełne erotycznych pisemek. Przebrani górale zachwalający towary w supermarketach i uzdrowiciele z gazetowych ogłoszeń. Niezliczone dziwności lat 90., bez których nie bylibyśmy Polską, jaką jesteśmy teraz Niepowtarzalny urok likwidacji to powrót do czasów, które choć bywały trudne, otworzyły nam drzwi na Zachód.

"Kosmos. Dziesięć rzeczy, które należy o nim wiedzieć" to astrofizyka w pigułce! Książka dla ludzi, którzy nie mają zbyt wiele czasu! Od tysięcy lat ludzie patrzą w nocne niebo i zadają sobie niezliczone pytania o to, co kryje błyskająca światłami gwiazd ciemność. No dobrze. Może ostatnimi czasy tych ludzi jest zdecydowanie mniej. Zabiegani, zapracowani, skupieni na tym, jak dołożyć kolejne zero do sumy na swoim koncie lub sprawdzając, co tam nowego na Facebooku, rzadko kiedy spoglądamy w górę. A szkoda. Niekiedy warto zatrzymać się w biegu, spojrzeć na gwiazdy, które być może dawno już przestały istnieć i zadać sobie pytanie, "co wiem o kosmosie?" Bo że warto coś o nim wiedzieć, to rzecz pewna. Dlaczego, spytacie? Odkąd astronomowie i fizycy zaczęli zgłębiać tajemnice Wszechświata, poznali odpowiedzi na wiele interesujących pytań. Sam zaś proces poznawania tych odpowiedzi okazał się wielkim kołem zamachowym cywilizacyjnego postępu. Wiele odkryć naukowych (biologicznych, fizycznych, chemicznych, medycznych), zostało dokonanych jakby przy okazji badania przestrzeni kosmicznej i historii Wszechświata. Wiele technologii, z których korzystamy na co dzień, używanych było z początku przez pracowników NASA i kosmonautów i naukowców z innych agencji kosmicznych. Jeśli więc mielibyście poznać jedynie 10 najbardziej istotnych faktów dotyczących Wszechświata, ta książka jest właśnie dla Was. Astronomka Becky Smethurst stworzyła kompendium astrofizyczne w pigułce. To idealna propozycja dla tych, którzy chcą wiedzieć, a nie mają zbyt wiele czasu! Znajdziesz tu odpowiedzi na wiele interesujących pytań. Czym był tak zwany Wielki Wybuch? Dlaczego nocne niebo jest czarne? Czym jest ciemna materia, a czym antymateria? Czym jest grawitacja i do czego służy? Czy istnieje życie na innych planetach?

"Światłość i mrok", najnowsza książka Małgorzaty Niezabitowskiej, to historia wielkiej miłości Żydówki i Polaka na tle dramatu II wojny światowej. Leżące niedaleko Łucka na Wołyniu Kołki to typowe, żydowskie sztetel. Zaślubiny dwojga młodych chasydów gromadzą przed synagogą całe miasteczko. Właśnie wtedy Jan, przyjaciel pana młodego, po raz pierwszy widzi Chanę, siostrę panny młodej. Dla niej również to spotkanie jest niczym grom z jasnego nieba. Nie bacząc więc na pełne zgrozy spojrzenia weselników, tańczy z gojem. Dla gojki Jan, syn zacnej, ziemiańskiej rodziny byłby pewnie znakomitą partią, ale dla niej może być tylko przekleństwem. On również, pragnąc związać się z Żydówką, będzie musiał stawić czoła niechęci własnej rodziny. Jest rok 1939. Lato stoi w pełnym rozkwicie. Jednak już niebawem osobiste problemy Chany i Jana zbladną na tle dramatu, który wisi nad Europą. Zbladną, a może staną się tym bardziej jaskrawe? Kolejny raz w swej twórczości Małgorzata Niezabitowska nawiązuje do tematyki polskich Żydów. Tym razem czyni to jednak w formie powieściowej. Z kart "Światłości i mroku" wyłania się rzeczywistość lat trzydziestych opisana w sposób szczegółowy, barwny i zachwycająco wręcz plastyczny. Niezabitowska z ogromnym wyczuciem ukazała współistnienie w granicach II Rzeczypospolitej Polaków, Żydów i Ukraińców. Współistnienie pełne napięć i zgrzytów, różnic, które trudno było przezwyciężyć, niezrozumienia, pogardy, wspomnień o często bolesnej przeszłości. Na tym tle snuje autorka opowieść o wielkiej miłości w wyjątkowo trudnych czasach. Opowieść pełną dramatyzmu, zaskakujących zwrotów akcji oraz postaci o silnych, niezłomnych charakterach.

Księga cmentarna... stanowi podsumowanie wieloaspektowych badań nad dziejami obozu specjalnego NKWD w Starobielsku. Jej zasadniczą część stanowią biogramy 3812 jeńców, w tym 1685 ze zdjęciami, rozstrzelanych w Charkowie wiosną 1940 r. Księgę cmentarną... poprzedzają obszerne teksty wprowadzające. W pierwszym z nich, Obóz w Starobielsku, Wanda Krystyna Roman i Jędrzej Tucholski omawiają los jeńców polskich, zagarniętych po 17 września 1939 r. przez Armię Czerwoną, organizację i sposób funkcjonowania obozu w Starobielsku, a także przebieg zbrodni, dokonywanej etapami w ciągu kwietnia i w pierwszych dniach maja 1940 r., w siedzibie NKWD w Charkowie. W tekście drugim, Cmentarz w Charkowie, Andrzej Przewonik, sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, relacjonuje zagadnienia związane ze śledztwem w sprawie zbrodni popełnionej na jeńcach Starobielska, ekshumacją ofiar, budową Polskiego Cmentarza Wojennego, uroczyście otwartego i poświęconego w dniu 17 czerwca 2000 r. Książkę otwiera Słowo wstępne skreślone przez Ryszarda Kaczorowskiego, b. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodstwie, w którym m.in. znalazły się takie słowa: "Pogrobowcy stalinizmu nie dają za wygraną i podejmują publiczne próby zamazania zbrodni i puszczenie jej w niepamięć. Żaden Trybunał Międzynarodowy nie osądził tego ludobójstwa, jak osądził w Norymberdze zbrodniarzy hitlerowskich. Pomniki, przy których składamy hołd niewinnym ofiarom, świadczą przez lata o naszej pamięci i oczekiwaniu na zadośćuczynienie nie dla zemsty ale dla prawdy historycznej i zwykłej ludzkiej uczciwości"

Takiej książki o śnie jeszcze nie było! Nie jest to poradnik ani reportaż, ani typowa praca popularnonaukowa. To pasjonująca opowieść o niewiarygodnych wręcz prawdziwych ludzkich cierpieniach, w której wybitny ekspert odsłania mroczne strony snu i wyjaśnia nocne wybryki mózgu. A to niezbadany, niewyobrażalny, przerażający i fascynujący świat. Jackie, łagodna starsza pani, pędzi nocą na motorze. Tom rzuca się na swoją dziewczynę wbrutalnym seksualnym akcie. Don co noc zjada wszystko, co popadnie, nawet karmę dlaptaków. Rano tego niepamiętają… bo robią to, ŚPIC… Zaburzenia snu są bardziej powszechne, niż sądzimy. Jedna osoba na trzy źle sypia. Jedna na dziesięć cierpi na chroniczną bezsenność, jedna na piętnaście na bezdech senny, a jedna na dwadzieścia na zespół niespokojnych nóg. Doktor Leschziner ze współczuciem przedstawia też jeszcze groźniejsze iekstremalne przypadki: zaburzenia rytmu dobowego, lunatykowanie, lęki nocne, odgrywanie marzeń sennych, zespół nocnego jedzenia, seksomnię, narkolepsję, katapleksję, ażpo halucynacje i paraliż senny. Znamienity badacz snu na podstawie zdumiewających opowieści oswoich pacjentach odkrywa przed nami, co wświetle neuronauki dzieje się zmózgiem, gdy śpimy. Ukazuje też biologiczne ipsychologiczne czynniki niezbędne do zdrowego odpoczynku we śnie.

Samaa żyje w świecie, który za kilka stuleci może być naszym światem. To pustynia pozbawiona tlenu, pełna nieznośnego ciepła. Większość zwierząt i roślin wymarła na skutek tajemniczej katastrofy klimatycznej. Ludzkość zmuszona jest funkcjonować w opustoszałej przestrzeni, prowadzić koczowniczy tryb życia, a także żyć w strachu przed głodem i odwodnieniem. W tym wrogim człowiekowi środowisku ocaleni nauczyli się organizować swoją codzienność na nowo. Kobiety zajmują się domem, mężczyźni handlują lub polują… na drzewa. To pozostałość dawnego świata będąca ostatnim cennym dobrem – walutą wymiany żywności i tlenu, które można zdobyć w Mieście. Nikt nie wierzy, że to właśnie drzewa są sednem sprawy i nie powinny być wycinane. Zbyt wiele pokoleń przeminęło, by ktokolwiek o tym wiedział. Samaa nie zna innego świata. Marzy o dołączeniu do łowców, ale w jej społeczeństwie kobiety nie mogą wykonywać wielu czynności. Pomimo to dziewczyna zdobywa się na odwagę i pewnego dnia wyrusza w ślad za łowcami. Okazuje się, że pustynia ma niejedno oblicze, a wszystko, w co do tej pory wierzyła Samaa, jest kłamstwem. Poetycka i futurystyczna powieść autorstwa Marie Pavlenko pokazuje, że niektóre rozwiązania problemu globalnego ocieplenia są na wyciągnięcie ręki. Ale podobnie jak ludzie ze świata Samai, nie bierzemy ich pod uwagę. Marie Pavlenko proponuje nam kontemplacyjną historię, w której krok po kroku, razem z bohaterką, odkrywamy istotę natury – istotę życia.