Kobiety pistolety. Maria Kowalska w rozmowie z Wiktorem Krajewskim

Książka Warszawskie dzieci ’44 pozwala spojrzeć z zupełnie nowej perspektywy na udział najmłodszych mieszkańców miasta w Powstaniu Warszawskim. To nie opowieść o bohaterskich walkach małych żołnierzy ani dyskusja o tym, czy wolno było im dać broń do ręki albo wysłać z butelką zapalającą na barykady. Po raz pierwszy ukazuje, jak dzieci uczyły się żyć w zupełnie nowej dla nich powstańczej rzeczywistości. Jak szybko musiały dorosnąć, by „wielka przygoda” nie zakończyła się śmiercią. Jak radziły sobie z przerażeniem, bólem, cierpieniem oraz koszmarnymi doświadczeniami, których były uczestnikami bądź świadkami. A także jak z traumą wyniesioną z powstańczej Warszawy musiały zmagać się do końca życia. Skłania do refleksji, jak doświadczenie Powstania Warszawskiego były przekazywane kolejnym pokoleniom. Spojrzenie na to wydarzenie oczami dziecka, poznanie jego emocji i dramatów odsłania prawdę o walce pozbawionej heroizmu oraz cenie, którą przyszło za nią zapłacić, by móc żyć dalej. O tym wszystkim dowiemy się, poznając wspomnienia m.in.: Beaty Tyszkiewicz, Krystyny Zachwatowicz-Wajdy, Magdaleny Zawadzkiej, Jarosława Abramowa-Newerlego, Jacka Fedorowicza, Krzysztofa Zanussiego, syna komendanta Armii Krajowej – Adama Komorowskiego, i syna „warszawskiej Niobe” – Mścisława Lurie.

Dziewczyna, która uwielbia planować i robić listy. Chłopak, który zawsze myli tekst śpiewanych piosenek. Charlotte i J. T. – ci dwoje się nie znoszą i wciąż dogryzają sobie nawzajem. Od momentu, gdy kilka lat wcześniej J. T. ją wystawił, Charlotte szczerze go nienawidzi. Podczas dekorowania sali na bal maturalny jednocześnie dotykają kapsuły czasu swojego rocznika, a kilka chwil później dziewczyna spada z drabiny na J. T. i oboje tracą przytomność. Budzą się w jednym łóżku. Jest rok 2037. Mają po trzydzieści lat, mieszkają razem, pracują w swoim dawnym liceum i za tydzień biorą ślub! Jak do tego doszło, że z zaciekłych wrogów stali się parą? I to bardzo szczęśliwą, na co wskazują ich wspólne zdjęcia i wiadomości, które znajdują w swoich telefonach. Co wydarzyło się przez te trzynaście lat, których nie pamiętają? No i najważniejsze – jak wrócić do siedemnastoletnich siebie? Ci dwoje zrobią wszystko, by znaleźć się znów w czasach liceum. Co jednak się stanie, gdy w końcu im się to uda?

„…Wprzód egzystencja sztuki, artysty, związana była zawsze z jakimś mniejszym lub większym dworem, z osobą króla czy wielkiego pana; dopiero w nowoczesnym ustroju społecznym dwór mecenasa rozpylił się w szary tłum bezimiennej publiczności, która rozstrzyga o sławie i dochodach artysty. Osobliwe warunki życia wytworzyły typ cygana, tego króla bez ziemi, owijającego się dumnie dziurawą peleryną niby płaszczem monarszym. Świadomość, że o wartości jego decyduje talent, i tylko talent, stwarza w artyście lekceważenie kodeksu etyki społecznej w stosunku do mieszczucha, filistra (mydlarza, jak niedawno u nas się mówiło), którego uważa jakby za reprezentanta wrogiego plemienia; niestałość dochodów, niestosunek pomiędzy stanem materialnym a wysokim napięciem duchowym, częste wreszcie ocieranie się o świat zbytku — wytwarzają ową specyficzną gospodarkę, w której owoc kilkumiesięcznej pracy spożywa się w kilka godzin, aby nazajutrz rozpocząć życie czarnej nędzy, bardziej w tych kontrastach odpowiadające wyobraźni artysty niż ciągła uregulowana mierność. A wreszcie, te okresy wytężonej pracy, łamania się z samym sobą, to rozbujanie nerwów między upojeniem twórczym a zwątpieniem niemocy lub zawodu pociąga za sobą nieodzowną potrzebę równie silnych odczynów odurzenia i szalonych wybryków. Ta dekoracyjna strona życia cyganerii, te hulanki i ekscentryczności najbardziej podpadają oczom publiczności, jako iż tamte dnie i noce mozolnej, wytrwałej pracy pozostają w cieniu: stąd tyle ciem, wabionych owym łatwym na pozór, barwnym i niefrasobliwym życiem, leci ku temu światu — ażeby w nim spłonąć. Tę też cyganerię, bawiącą się, biesiadującą, całującą ładne buziaki, płatającą tysiączne psoty, wziął Murger za przedmiot swoich Scen. …Cyganeria! to pojęcie skrystalizowało się pod piórem Murgera po raz pierwszy i definitywny zarazem…" Tadeusz Boy Żeleński

Niosąca nadzieję powieść o odwadze i przyjaźni silniejszej niż ideologia 1942. Dwunastoletni Lorenzo zostaje wysłany do Sieny do swojej ciotki. Ma u niej mieszkać tak długo, aż skończy się wojna. Biegając po ulicach starego, pełnego tajemniczych zakamarków miasta, poznaje Franca, który podziela jego uwielbienie dla Mussoliniego i marzenie o zwycięstwie Włoch. Ich bezgraniczne oddanie dla sprawy zaczyna się kruszyć, gdy spotykają Daniele, żydowskiego chłopca. Tymczasem Niemcy zajmują Sienę i zaczynają deportować żydowskich mieszkańców. Lorenzo nie chce się temu bezczynnie przyglądać. Jego decyzja zagraża jednak nie tylko przyjaźni z Frankiem, lecz także bezpieczeństwu całej jego rodziny „To wzruszająca i wciągająca historia o doświadczeniach wojennego pokolenia, o dorastaniu i o sile przyjaźni w trudnych czasach”. SWR 2

"Piękne dni mojej młodości" Any Novac to, obok pamiętników Anne Frank czy Rutki Laskier, jedno z najważniejszych świadectw dotyczących Holokaustu. Napisany przez nastoletnią dziewczynę pamiętnik cudem przetrwał zawieruchę wojenną, stając się dziś nieocenionym źródłem wiedzy historycznej i wzruszeń. Ana Novac urodziła się w Rumunii w 1929 roku, a po latach rozpoczęła naukę na Węgrzech w szkole żydowskiej. Miała dziesięć lat, kiedy wybuchła druga wojna światowa, i piętnaście, kiedy Niemcy zabrali się za tak zwane ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej na terenie Węgier. Egzekucje i transporty do najbliższych obozów śmierci nie miały końca, a w Budapeszcie do dzisiaj znajduje się mnóstwo pomników upamiętniających budapeszteńskich Żydów wymordowanych w tych dniach. W 1944 piętnastoletnia dziewczyna trafiła do obozu Auschwitz, a był to dopiero początek drogi, na której znalazł się również okryty złą sławą obóz w Płaszowie i szereg innych obozów, przez które przeszła czekając na wyzwolenie. Jej pamiętniki powstawały na przypadkowych skrawkach papieru i dzięki znalezionemu ołówkowi. Stanowią wstrząsający obraz Zagłady widzianej oczami wrażliwej dziewczyny, tym cenniejszy, że pisany na bieżąco. Ana Novac była jedyną osobą w rodzinie, której udało się przeżyć.

Wprowadzenie do powieści, która łączy w sobie elementy kryminału oraz przygody, przenosi nas do podkrakowskiej wsi, gdzie grupa znajomych postanawia spędzić majówkę. Przez dwa lata znali się głównie wirtualnie, łącząc swoje życie z pasją do gier i cosplayu, a ich wspólna fascynacja postacią Wiedźmina była katalizatorem do stworzenia silnej więzi. Wyruszają w podróż, mając nadzieję na oderwanie się od rutyny codzienności, jednak nie wszystko idzie zgodnie z planem. Klimat i atmosfera Majówka, która miała być relaksującym czasem, szybko zmienia się w coś zupełnie innego. Początkowa sielanka ustępuje miejsca niepokojowi i tajemnicy. Każda osoba z grupy wnosi do wspólnego wyjazdu swoje bagaże emocjonalne, co sprawia, że atmosfera staje się napięta. Różnorodność postaci: Każdy z uczestników ma swoją historię i motywy, które wpływają na rozwój wydarzeń. Fascynujące tło: Wieś, w której rozgrywają się wydarzenia, kultywuje słowiańskie tradycje, co nadaje powieści wyjątkowy klimat. Rytuały i obrzędy: W miarę jak fabuła się rozwija, pojawiają się elementy związane z mrocznymi zwyczajami, które mogą zaskoczyć nawet najbardziej doświadczonych czytelników. Zaskakujące zwroty akcji W miarę postępu historii, napięcie rośnie, a zaufanie między bohaterami zostaje wystawione na próbę. Zamiast przewidywalnych schematów, autor wprowadza czytelnika w świat pełen zaskakujących zwrotów akcji. Każdy dzień przynosi nowe wyzwania, a przyjaciele muszą zmierzyć się nie tylko z własnymi słabościami, ale również z mroczną tajemnicą, która zagraża ich bezpieczeństwu. Mroczne sekrety: Każda postać skrywa coś, co może wpłynąć na losy grupy. Nieprzewidywalność: Fabuła wciąga w wir wydarzeń, które mogą zaskoczyć nawet najbardziej uważnych czytelników. Intensywne emocje: Przyjaźń, zdrada, strach – emocje są na porządku dziennym, co czyni lekturę niezwykle angażującą. Dlaczego warto? To nie jest kolejne opowiadanie o przygodach grupy przyjaciół. Ta powieść to emocjonująca podróż przez zawirowania ludzkich relacji, zaskakujące wydarzenia i mroczne tajemnice, które mogą zmienić wszystko. Czy bohaterowie zdołają przełamać swoje lęki i znaleźć siłę, by stawić czoła nadchodzącym wyzwaniom? Ich historia z pewnością poruszy każdego, kto kiedykolwiek marzył o oderwaniu się od codzienności. Zapraszam do zanurzenia się w tę intrygującą opowieść, która zaskoczy niejednego czytelnika. Odkryj, co kryje się w mrokach podkrakowskiej wsi i jakie tajemnice ujrzą światło dzienne podczas tej nietypowej majówki.