Taniec w świetle księżyca

"Ostatni pojedynek. Zbrodnia, skandal i sąd boży w średniowiecznej Francji" Erica Jagera to fascynująca podróż do średniowiecznej Francji, gdzie wielka polityka i historyczne wydarzenia mieszają się z niezwykłymi losami nietuzinkowych jednostek. Trwa wojna stuletnia, w której w kolejnych konfliktach zbrojnych biorą udział Francuzi i Anglicy. Kościół przechodzi kryzys i to nie tylko w związku z muzułmańskimi podbojami, na francuskim dworze zapanował chaos, a społeczeństwo żyje w strachu przed zarazą. Normański rycerz, Jean de Carrouges, wraca do domu ze Szkocji. Na miejscu okazuje się, że żona Jeana została brutalnie zgwałcona przez jego giermka i przyjaciela. Decyzją sądu mężczyźni mają stanąć do pojedynku na śmierć i życie, a jeśli Jean przegra, jego żona zostanie skazana na śmierć za krzywoprzysięstwo. Tak zwany ostatni pojedynek znajduje się na ustach Francuzów i dodaje pikanterii okresowi, który i tak już jest wyjątkowo ciekawy pod każdym względem. Czy elementarna sprawiedliwość i tak zwany sąd boży idą ze sobą w parze? Na podstawie tej niesamowitej powieści powstał film Ridleya Scotta z Benem Affleckiem i Mattem Damonem w rolach głównych.

Kim naprawdę był twórca Imperium Rosyjskiego? Fascynującym geniuszem, który słaby i zacofany kraj przekształcił w mocarstwo? Czy przerażającym szaleńcem, który bez wahania przelewał krew poddanych i własną ręką zadał śmierć zbuntowanemu synowi? Nigdy nie zostało rozstrzygnięte, kto naprawdę był ojcem Piotra, bo ani fizycznie, ani psychicznie nie był podobny do cara Aleksego. Piotr I Wielki, koronowany na cara w 1689 roku, w 1721 roku przyjmuje tytuł Cesarza Wszechrusi. Obala dawne obyczaje z niewiarygodną zaciekłością, obcinając brody i głowy, narzucając swym rodakom europejskie stroje i poglądy. Przeprowadza radykalne reformy administracji, prawa, finansów, gospodarki. Tworzy regularną armię i flotę. Wojuje kosztem tysięcy ludzkich istnień z Turkami i Szwedami. Poświęca życie tysięcy, wznosząc na moczarach nową stolicę – Sankt Petersburg. Kładzie podwaliny pod nowoczesny przemysł, buduje drogi, zakłada szkoły, unowocześnia rolnictwo. A wszystko za cenę zniewolenia narodu, wydanego na łup skorumpowanej biurokracji. Władca niezmierzonego kraju umie posługiwać się kompasem, siekierą cieśli i katowskim toporem. Buduje statki i wyrywa zęby swoim poddanym. To olbrzym, który góruje wzrostem nad otoczeniem. Mocarz, który łamie w rękach podkowy. Prostak, który znajduje upodobanie w obżarstwie, pijaństwie, rozpuście i błazenadach, rozmiłowany jest w europejskiej cywilizacji i przemocą chce do niej wprowadzić Rosję. Gdyby nie świadectwa historyczne, można by sądzić, że car Piotr I Wielki jest mitycznym tworem ludowej wyobraźni, nie zaś autentyczną postacią z krwi i kości.

W czasie wojny w Ukrainie ogromną rolę odgrywają najemnicy z Grupy Wagnera. I choć istnieją już od wielu lat – to teraz zwrócili na siebie uwagę całego świata. PMC (Private Military Companies), czyli najemnicy, psy wojny, byli żołnierze elitarnych jednostek. Ludzie, którzy nie potrafią rozstać się z bronią i są gotowi w każdej chwili wyruszyć na front. Nie z pobudek patriotycznych, czasami nawet nie dla pieniędzy. Po prostu po to, aby wciąż być w akcji, aby robić to, do czego ich zdaniem powołał ich Bóg. Bóg wojny. Rośnie nie tylko liczba tego typu przedsiębiorstw, ale także ośrodków szkoleniowych, w których najemnicy podnoszą swoje kwalifikacje. Podczas wojny w Ukrainie śmierć poniosło kilkadziesiąt tysięcy najemników – to pokazuje, jak wielka jest skala ich zatrudnienia. I mimo tego, że ich praca wiąże się z najwyższym ryzykiem, chętnych do pracy w tego typu firmach nie brakuje. Psy wojny wciąż żyją i zawsze mogą skoczyć do gardła…

W środku nocy na rozkopanym odcinku drogi dochodzi do kraksy. Auto Wolczuka zostaje skasowane, sprawca zamieszania ucieka, a on sam udaje się do pobliskich Chęcin, gdzie czeka go nocleg w miejscowym ośrodku leczenia uzależnień. Z czasem Damian Wolczuk dowiaduje się, że w miasteczku grasuje morderca, a do tego miejscowi przekazują sobie szeptem legendy o czającym się w okolicy złu.

"Pruski lód" Adama Węgłowskiego to powieść, która porywa czytelników z wygodnych foteli wprost na Mazury w XIX wieku, gdzie wciąż czuć w powietrzu pradawne wierzenia, a dowiedzenie zbrodni jest znacznie trudniejsze niż w naszych czasach. W tej powieści Mazury nie są przedstawione jako raj na Ziemi, ale raczej kraina, która ułatwia wysyłanie ludzi wprost do piekła. Jest koniec XIX wieku, a Polska znajduje się pod zaborami pruskim, austriackim i rosyjskim. Trwa mroźny grudzień, kiedy z Ełku w Prusach Wschodnich w podróż wyrusza kilka osób. Każda z nich skrywa jakiś sekret i nie wiadomo, kto tutaj jest katem, a kto ofiarą. Nie wiadomo również, które z nich szuka zemsty, które miłości, a które dawnych skarbów. Zapomniany świat przesądów i tradycji mazurskich staje się scenografią dla niesamowitych wydarzeń. Nacjonalistyczne obsesje całej Europy i pruski militaryzm zdają się docierać nawet tutaj, gdzie swoim urokiem zachwycają wielkie jeziora i obszerne lasy.

Już po pąci, która przeszła przez kraj niczym orzeźwiający deszcz wiosenny, zwiastujący Nowe. Teraz książę po onym kraju inspekcje robi, słucha, co ludziska mówią i czego chcą. Jednych nagradza, drugim nie daruje. A różne gadki po opolach się snują, różnie się losy ich mieszkańców składają. Jedni wzwyż idą, a inni padają. Tak i wnuk Bolkowy się rodzi, a on takoż Bolesław. Ostatni już tom wspaniałej epopei Antoniego Gołubiewa, który w swojej powieści, pełnej historycznych wydarzeń i historycznych postaci, portretuje wszystkie warstwy społeczne od pospolitego roba, po księcia Bolesława czy cesarza Ottona III. Splata losy bohaterów, tak jak splatała się polska państwowość, wytrwale, cierpliwie, w boju i politycznych rozgrywkach.

Książka Warszawskie dzieci ’44 pozwala spojrzeć z zupełnie nowej perspektywy na udział najmłodszych mieszkańców miasta w Powstaniu Warszawskim. To nie opowieść o bohaterskich walkach małych żołnierzy ani dyskusja o tym, czy wolno było im dać broń do ręki albo wysłać z butelką zapalającą na barykady. Po raz pierwszy ukazuje, jak dzieci uczyły się żyć w zupełnie nowej dla nich powstańczej rzeczywistości. Jak szybko musiały dorosnąć, by „wielka przygoda” nie zakończyła się śmiercią. Jak radziły sobie z przerażeniem, bólem, cierpieniem oraz koszmarnymi doświadczeniami, których były uczestnikami bądź świadkami. A także jak z traumą wyniesioną z powstańczej Warszawy musiały zmagać się do końca życia. Skłania do refleksji, jak doświadczenie Powstania Warszawskiego były przekazywane kolejnym pokoleniom. Spojrzenie na to wydarzenie oczami dziecka, poznanie jego emocji i dramatów odsłania prawdę o walce pozbawionej heroizmu oraz cenie, którą przyszło za nią zapłacić, by móc żyć dalej. O tym wszystkim dowiemy się, poznając wspomnienia m.in.: Beaty Tyszkiewicz, Krystyny Zachwatowicz-Wajdy, Magdaleny Zawadzkiej, Jarosława Abramowa-Newerlego, Jacka Fedorowicza, Krzysztofa Zanussiego, syna komendanta Armii Krajowej – Adama Komorowskiego, i syna „warszawskiej Niobe” – Mścisława Lurie.