Kryształowe motyle

Ostatnia część czterotomowej opowieści o mieszkańcach Gradowa, ich radościach i smutkach, niespełnionych marzeniach i zawiedzionych nadziejach, rodzących się lub gasnących uczuciach, o na pozór spokojnym, zwyczajnym życiu, które w rzeczywistości wcale takie nie jest. Przerażony wizją utraty żony Marcin Guzik wyrusza w długą podróż za Lukrecją. Skłócona z rodzicami Julia wyprowadza się z domu, by rozpocząć samodzielne dorosłe życie, lecz nieustannie prześladuje ją pech. Na Jagodę Maciejkę spada kolejne nieszczęście, z którym młoda wdowa nie potrafi sama sobie poradzić. Pomaga jej Michał Funcia. Wójt Gradowa od lat jest wierny swej młodzieńczej miłości i korzystając z dobrych rad mądrej babci postanawia sprawdzić się w nowej roli. Jarek Pokora staje się ofiarą spisku, a przyszłość gradowskiej biblioteki znów jawi się pod znakiem zapytania. Na cmentarzu pojawia się ktoś, komu stara kościelna oddaje cenny sznur do opuszczania trumien. Czy Marcin odzyska miłość Lukrecji? Kto uwolni Julię od pecha? Jak potoczą się dalsze losy Jagody i Michała? I czy biblioteka przetrwa kolejne zawirowania, a pani Blanż zakończy wreszcie swą długoletnią misję?

Mysłowice, lato 1939 roku. Ewa Abramowicz jako posłuszna córka przygotowuje się do zaaranżowanego przez rodziców ślubu. Dziewczyna ma wątpliwości, czy związek z Davidem będzie udany. Tak wiele różni Ewę od narzeczonego, a do tego małżeństwo z ortodoksyjnym Żydem pozbawi ją resztek swobody. Tymczasem nadchodzi wrzesień i wybucha wojna. Kilka dni przed planowanym ślubem rodzina Abramowiczów decyduje się uciec do Przemyśla. Ewa musi stawić czoła okrucieństwom wojny i przekonuje się, czym jest bezsilność i prawdziwe zniewolenie. Uświadamia sobie, że dla niej – jako Żydówki – nie ma miejsca w świecie ogarniętym szaleństwem. W wyniku splotu nieszczęśliwych okoliczności podejmuje decyzję, która odmieni jej życie na zawsze...